Het heideklaar maken van je bijenvolk

We beleefden zowaar een echte zomerse dag vandaag, hetgeen haast ondenkbaar was geworden, in een zomer die tot nu toe bijna geheel is verregend. We tekenen 23 juli, de zon schijnt volop en het is praktisch windstil buiten. Opgetogen begeef ik me naar het terrein van de Bliee Bie, want vandaag zal de zomerhoning uit mijn bijenkast geslingerd worden. Alhoewel ik besef dat de opbrengst gering zal zijn, hetgeen mede wordt veroorzaakt door de koude en regenachtige zomer die we tot nu toe beleven, geeft het me een blij gevoel te weten dat ik straks met m’n eigen honing thuis zal komen…!

Onze leermeester, Wouter van Bronswijk liep ijverig heen en weer het terrein over, en had de rookpijp al aangemaakt. We begonnen met de bijenkast van Harrald te inspecteren. Deze kast zag er prima uit, en het was mooi om te zien, hoe vlot hier gewerkt werd vanmorgen. Harrald had zich goed voorbereid op de klus die we zouden gaan klaren, want hij had alle nodige ingrediënten bij zich, die nodig zijn voor het slingeren van zijn zomerhoning en het heideklaar maken van zijn kasten. Want als de volle honingraampjes uit zijn kast straks zullen worden leeg geslingerd, zullen deze raampjes immers leeg zijn, en zullen we om die reden de bijen moeten gaan bijvoeren met suikerwater. Dit zullen we gedurende twee weken iedere dag van de week gaan doen, voordat ze naar de hei gebracht zullen worden.

Eerst gingen we de raampjes nakijken op de aanwezigheid van stuifmeel, nectar en broed. Wouter heeft een zelf getimmerd kistje meegenomen. Daarin zullen de raampjes worden geplaatst, die vol met honing zitten, en die verzegeld zijn. Zij zullen geslingerd worden in de speciale molen die binnen in de bijenschuur staat. De raampjes waar broed in zit, zullen apart gehouden worden, en weer worden teruggeplaatst in de bijenkast, tezamen met enkele kunstraampjes. Het volk moet groot en sterk zijn, als het naar de heide gebracht wordt, dus zullen we het mede om die reden, nog 14 dagen lang bijvoeren met suikerwater. De koningin zal nu onderin blijven zitten, bij het broed. Om die reden wordt die kamer afgesloten door een ijzeren rastertje, waardoor ze niet ontsnappen kan en dus niet boven in de honingkamer terecht zal kunnen komen. Deze honingkamer zal straks immers, als de bijenkast eenmaal op de heide is geplaatst, enkel en allen bedoeld zijn om te worden gevuld met zuivere heidehoning, het kostbare en zeldzame goedje dat zo gezond is en zo verrukkelijk smaakt..!

Dwalend met mijn schaapjes over de Elspeter heidevelden, heb ik al menige heidestruiken prachtig paars zien bloeien, dus dat belooft vast wel wat te worden dit jaar..!

Met de verzamelde honingraampjes in het kistje van Wouter, liepen we vervolgens de bijenschuur binnen, waar Harrald als eerste zijn raampjes met zomerhoning begon te slingeren in de grote ronde molen. De opbrengst was matig te noemen, hoewel de kwaliteit goed bleek te zijn. Ook de opbrengst van mijn zomerhoning was bescheiden te noemen, maar ik voelde me des ondanks de koning te rijk, toen ik de gouden droppels door de zeef in de emmer zag vloeien, en ik na afloop van het hele ritueel, trots met mijn emmertje honing huiswaarts keerde….Woh…eindelijk dan mijn eigen honing…!

Met herderinnegroet uit Elspeet,

Christien Mouw

Ondeugdelijke Koningin vervangen door twee jonge Koninginnen

Het was weer een van die fascinerende lesavonden, waarvan je als leerling imker bij thuiskomst nog steeds onder de indruk bent. Het duizelde me een beetje, en dat kwam niet alleen door al die nijdig gonzende bijtjes, die het maar niets vonden om tijdens regenbuien hun kasten geopend te zien worden, maar bovenal doordat Wouter van Bronswijk besloot, deze avond de Koninginnen te inspecteren.

Nu, dat leverde nogal spectaculaire verschillen op tussen de bijenkasten, die zo vlak naast elkaar stonden opgesteld, op het terrein van de Bliee Bie. Je blijft je daarbij afvragen, hoe het toch komt, en hoe het toch kan gebeuren, dat de Koningin in jouw kast er niets van terecht brengt, terwijl de Koningin in de kast van je buurman floreert als geen ander! Het antwoord hierop, schijnt de wetenschap ons nog steeds schuldig te zijn, hetgeen nu juist het ambacht van imker zo mysterieus en aantrekkelijk maakt. Natuurfenomenen laten zich immers niet altijd verklaren, en op menig gestelde vraag moet men het antwoord schuldig blijven.

Het licht dus echt niet aan jou, als leerling imker, het hoort er gewoon allemaal bij. Je kunt hierin dus wel of niet een beetje geluk hebben. Zo simpel kan het zijn…!

Het is inmiddels twee weken geleden, dat we de Koninginnen in onze bijenkasten gemerkt hebben, met een gekleurde stift. Je kon daarbij uit verschillende kleuren kiezen. Zo zou de Koningin altijd snel herkenbaar zijn, bij het inspecteren van onze kasten. Ik gaf daarbij voorkeur aan de kleur blauw. Toen alle Koninginnen, voorzien van een gekleurde stip op het lijf, weer teruggezet werden in de kasten, was het onze leermeester Wouter van Bronswijk reeds opgevallen, dat er in mijn kast, veel darrenbroed zat. Hij keek bedenkelijk, dat zag ik wel…!

Vorige week hadden we een filmgroep uit Japan te gast, die filmopnamen kwamen nemen, bestemd voor een TV programma in hun vaderland Japan. Zij waren verwonderd over de grote groep zeer jeugdige leerling imkertjes die de vereniging de Bliee Bie te Elspeet bevolken, en er werd enthousiast en uitgebreid gefilmd en geïnterviewd, waarbij uiteraard ook een tolk aanwezig was. In ieder geval voldeed dit bezoek ten volste aan hun verwachtingen, en leidde het bezoek zichtbaar tot grote tevredenheid van deze filmploeg, want ze waren na afloop erg vrolijk gestemd. De zon deed daar nog een schepje bovenop, die was de hele avond uitbundig aanwezig.

Vanavond echter, was het slecht bijenweer. Er stond een stevige Noordwester wind en er vielen felle regenbuien. Desondanks moest deze klus geklaard worden. Het zou immers tijdverlies zijn, als er Koninginnen tussen zouden zitten, die een te mager resultaat opleverden, waardoor ook de kostelijke voorjaarsdracht teleur stellend zou blijken te zijn…! Nu bleken er bij deze inspectie ronde, twee kasten tussen te zitten, die een ondeugdelijke Koningin herbergden. Een van deze twee kasten, bleek die van mij te zijn. De Koningin was zelfs dood. Wel, in een paar kasten verderop, bleek een volk te  huizen, waarin maar liefst 15 jonge koninginnedoppen zaten…! Uit deze kast werden zorgvuldig Koninginnen gevangen, waarvan er enkele toegevoegd zouden worden aan de Koninginneloze volken.

Het was een prachtig gezicht, om de Koningin uit het zgn ‘moerkooitje’  te zien lopen, en rustig te zien verdwijnen tussen haar nieuwe werkbijen, na het dekseltje van het kooitje waarin ze gevangen zat, geopend te hebben. Het kooitje werd hierbij eerst op de geopende bijenkast geplaatst, bovenop de raten. We zagen haar rustig naar beneden lopen en tussen twee raampjes door verdwijnen.

Omdat we beschikten over een respectabel aantal Koninginnen, besloot Wouter om twee Koninginnen in de Koninginneloze kasten te plaatsen. Het idee hierachter is, dat de sterkste Koningin het altijd overleeft. Je bent je er dan van vergewist, dat je ditmaal een sterke Koningin tussen je bijenvolk hebt zitten.

Zo kunnen we de natuur dan uiteindelijk toch nog een beetje helpen en sturen, maar daar ben je dan ook een imker voor, nietwaar…?!

Want iedere imker zal er naar streven, een gezond en krachtig bijenvolk te houden, waar zowel de bijen als de imker, plezier aan beleven…!

Met herdersgroet uit Elspeet, Christien Mouw

bijentuin in de Almelose Stadsboerderij Beeklust

In het kader van het jaar van de bij zijn leerlingen van VSO Het Mozaïek in Almelo begonnen met het aanleggen van een bijentuin in de Almelose Stadsboerderij Beeklust. Een idee van docent dierverzorging en groen Jurgen Foortjes die zelf imker is en jaarlijks op school met zijn leerlingen de honing slingert. Vorig jaar sprak hij medewerkers van de kinderboerderij die tevens een dagbesteding plek is voor mensen met een verstandelijke beperking, en vernam van hen dat zij eigenlijk ook wel graag bijen op de boerderij zouden willen hebben. Jurgen legde het idee van een bijentuin voor bij de mensen van de boerderij en groen assistent en hovenier Richard Veldscholten maakte een ontwerp voor de tuin. Dit ontwerp werd enthousiast ontvangen en een paar weken later gingen Jurgen en Richard met leerlingen van hun school van start.

De mensen van de boerderij hadden inmiddels zelf al wat voorwerk gedaan door de oude bestrating van de voormalige groentetuin te verwijderen en door te beginnen met de bouw van de bijenstal. Iedere woensdagochtend komen de leerlingen om te werken aan de aanleg van de tuin wat voor een overgroot deel bestaat uit herbestrating van de paden in de tuin. De leerlingen doen al het straatwerk zo veel mogelijk zelf.

Om de kosten binnen de perken te houden wordt zoveel mogelijk gebruik gemaakt van gebruikte materialen. De bijenstal is echter wel helemaal nieuw. Streven is dat de tuin gereed is voor de zomervakantie zodat de nieuwe bijentuin kan worden meegenomen in de fietsroute langs bijenstallen tijdens de landelijke open imkerijdag op 14 juli.